Forever Pure

Forever Pure lijkt misschien een voetbalfilm; over een topclub die twee buitenlandse spelers aantrekt om z’n prestaties op te krikken. Maar de voetbalwereld is niet meer dan een vrij willekeurig decor voor deze vlijmscherpe documentaire, waarin de spanningen tussen (conservatief) Israël en haar moslimomgeving centraal staan.

Premier Benjamin Netanyahu en minister Avigdor Lieberman, leider van de rechts-nationalistische politieke partij Yisrael Beiteinu, associëren zich graag met de Israëlische eredivisieclub Beitar Jerusalem FC. De harde kern van die club, La Familia, is berucht om zijn anti-Arabische uitspraken en vertegenwoordigt daarmee de zogenaamde hardliners van het land.

Het is dan ook niet vreemd dat Beitar helemaal op zijn kop komt te staan als eigenaar Arcadi Gaydamak in het seizoen 2012-2013 twee Tsjetsjeense moslims aantrekt voor de enige Israëlische club die nog nooit een Arabische speler had.

De Russische Jood Gaydamak kocht Beitar overigens ooit om zich te verzekeren van stemmen voor het burgemeesterschap van Jeruzalem. Als die campagne op een gigantische sof is uitgelopen, besluit hij (uit louter cynische overwegingen?) om bij Beitar de knuppel in het hoenderhok te gooien.

De twee aangetrokken moslims veroorzaken een stroom aan racistische reacties en zorgen tevens voor een genadeloze stammenstrijd binnen de populaire voetbalclub, waardoor bepaalde clubiconen ineens de risee van de eigen achterban worden.

Forever Pure (85 min.) van regisseur Maya Zinshtein legt dat malicieuze proces genadeloos vast. Voetbal is oorlog, zei Rinus Michels al eens, en kan dus ook, om de militaire theoreticus Von Clausewitz te parafraseren, een voortzetting van politiek met andere middelen worden.

 

De Tragische Finale Van Scheidsrechter John Blankenstein

 

Waarom werd scheidsrechter John Blankenstein op het allerlaatste moment van de Europa Cup I-finale van 1994 tussen AC Milan en Barcelona afgehaald? Die vraag staat centraal in de 101e uitzending van Andere Tijden Sport (30 min.). Was Blankensteins leven werkelijk in gevaar zoals de UEFA beweerde, werd hij misschien gezien als partijdig tegenover Cruijffs Barcelona óf wilde de Europese voetbalbond bij nader inzien toch geen openlijk homoseksuele arbiter?

John Blankenstein zelf wist het antwoord wel: zijn geaardheid had hem de finale gekost. De mannen die destijds de beslissing hebben genomen kunnen zich daar in Andere Tijden Sport echter niets meer van herinneren. Een brief met doodsbedreiging (uit de koker van Berlusconi’s Milan?) zou de reden zijn geweest om Blankenstein en zijn nog altijd verontwaardigde grensrechters te vervangen.

Niet veel later maakte een te trage Coopertest een definitief einde aan de loopbaan van de geboren scheidsrechter, die getuige de beelden van zijn afscheidswedstrijd, Roda JC – Fortuna Sittard in 1996, nog wel enkele jaren had meegekund. Vooral het geluid daarbij is prachtig: Blankenstein als heer en meester, die korte commando’s uitdeelt aan tierende en scheldende spelers.

 

Dirks Droom


Wat zijn we ná Dirks Droom (30 min.) wijzer over Neerlands ijverigste voetballer, Dirk Kuyt, en zijn ambitie om met Feyenoord kampioen te worden? Niets, eerlijk gezegd.

Deze gelikte reconstructie van Feyenoords laatste acht wedstrijden van dit seizoen, waarbij een speciale camera altijd op Kuyt is gericht, moet ’t niet hebben van zijn achter de schermen-beelden, privé-scènes of onthullende interviews. Hoe Dirk en zijn team de dramatische nederlaag tegen stadgenoot Excelsior, die hen wellicht de titel had kunnen kosten, hebben verwerkt, blijft bijvoorbeeld een raadsel.

Met doeltreffend camerawerk, bombastische muziek en het (overspannen) wedstrijdcommentaar van diverse radiostations wordt wel de beleving van die lange weg naar het eerste kampioenschap in achttien jaar voelbaar gemaakt. Het ‘Hand in hand, kameraden’-gevoel, zullen we maar zeggen.