CAT&Docs

In haar spreekkamer in de Iraanse hoofdstad Teheran wimpelt Rozina Besharatizadeh de ene na de andere potentiële patiënt af. Jij hebt helemaal geen neuscorrectie nodig, zegt de vrouwelijke plastische chirurg tegen de één. Je bent veertig en wilt eruit zien als achttien, tegen een ander. Haar potentiële cliënten spiegelen zich aan de foto’s op de Instagram-pagina van de kliniek. Want cosmetische chirurgie is big business in Iran.

Besharatizadeh, die samen met haar mannelijke collega Siamak Sadighi als hoofdpersoon fungeert voor de documentaire Téhéran À Vif (internationale titel: Tehran, Under The Skin, 82 min.), lijkt soms bijna de tegenpool van de glibberige Amerikaan David Matlock, die de Nederlandse documentairemaakster Sunny Bergman, in een klassieke scène uit haar film Beperkt Houdbaar (2007), de ene na de andere cosmetische ingreep probeert aan te smeren. De stralende chirurg wordt zelf ook bepaald niet slechter van al die borstvergrotingen en ‘Playboy-poezen’.

Datzelfde geldt in feite ook voor Rozina Besharatizadeh. ‘Een mobiele telefoon is in Iran duurder dan een neuscorrectie’, stelt ze tegenover de Iraanse documentairemaakster Afsaneh Salari. ‘Een tiener kan tegen haar moeder zeggen: ik verkoop mijn mobiel en laat mijn neus doen.’ Salari, die zelf al vijftien jaar in Parijs woont, verbaast zich bij elk bezoek aan haar geboorteland weer over de behoefte van Iraanse vrouwen om hun uiterlijk bij te werken, in een samenleving waarin ze zichzelf feitelijk nauwelijks mogen laten zien. ‘Is ons lichaam het enige territorium dat we controleren?’

‘Een oud spreekwoord zegt: kijk naar de moeder, trouw de dochter’, vertelt dokter Siamak Sadighi in aanwezigheid van zo’n ouder-kind stel. ‘Eerst heb ik dus een ingreep gedaan voor de moeder. En nu wil de dochter ook.’ Moeder heeft vijf jaar geleden een borstverkleining en buikwandcorrectie gehad. ‘Zij ziet nu hoe het lichaam van haar moeder perfect is gebleven.’ Dat klopt, reageert de dochter enigszins bedremmeld. Ze wil zelf een liposuctie en haar billen laten liften. ‘Over twee maanden kom jij hier’, belooft Sadighi, ‘en zie je hoe mooi je bent geworden.’

Terwijl Salari meekijkt bij consulten en ingrepen en spreekt met de artsen en hun patiënten, verbindt ze haar eigen levensverhaal met een persoonlijke voice-over aan de positie van Iraanse vrouwen. Op de vraag of deze ‘epidemie’ van cosmetische chirurgie die heeft verbeterd, antwoordt dokter Sadighi’s assistente Maryam, die zelf ook onder het mes is geweest, in elk geval resoluut ‘nee’. ‘Eerlijk gezegd hebben Iraanse vrouwen het idee verinnerlijkt dat we inferieur zijn.’ En daarom, zo wil ze maar zeggen, worden allerlei standaarden die hen zijn opgelegd veruiterlijkt.

Deze film brengt die pijnlijke kwestie nog eens helder over het voetlicht.

Een gedachte over “Téhéran À Vif”

Geef een reactie

Deze site gebruikt Akismet om spam te bestrijden. Ontdek hoe de data van je reactie verwerkt wordt.