Siren: The Voices Of Shelley Beattie

HBO Max

Als tweejarige peuter weet ze, tot grote schrik van haar moeder Laura, stiekem een potje met aspirines te bemachtigen. Shelley Beattie (1967-2008) vreet dit helemaal leeg. In het ziekenhuis constateren ze dat het meisje een dodelijke dosis van het medicijn heeft ingenomen. De kleine Shelley verliest in de navolgende dagen echter niet eenmaal haar bewustzijn.

Het was een ongelooflijk krachtig en hyperactief kind, vertellen haar moeder Laura, zus Teresa en broers Matt en Jim Beattie bijna zestig jaar later in de documentaire Siren: The Voices Of Shelley Beattie (102 min.). Soms heel blij, dan ineens heel erg boos. En dat zorgt regelmatig voor onbegrip. Shelley negeert anderen, reageert niet op grapjes en past zich niet aan in groepen.

Het duurt veel te lang voordat haar omgeving ontdekt dat ze haar gehoor aan het verliezen is. Als anderen door krijgen dat Shelley Beattie slechthorend is, zit ze al flink in de problemen. Moeder Laura laat haar uit huis plaatsen. Een traumatische ervaring. Via sport vindt de getroebleerde tiener zichzelf terug. Ze begint als een gek te trainen. Eerst op de atletiekbaan, daarna in de sportschool.

Documentairemaakster Irene Taylor groeide zelf op met dove ouders en heeft ook een dove zoon, Jonas. Daarover maakte ze de persoonlijke films Hear And Now (2007) en Moonlight Sonata: A Deafness In Three Movements (2019). Voor dit aangrijpende portret van de dove bodybuildster Shelley Beattie roept ze de hulp in van een absoluut icoon van de Amerikaanse dovengemeenschap.

De actrice Marlee Matlin (Children Of A Lesser God) had, bekent ze aan het begin van de film, nog nooit van Shelley gehoord – hoewel zij, net als zij, is opgegroeid in een horende familie en eveneens furore heeft gemaakt in Hollywood. Matlin probeert, in woord en gebaar, te communiceren wat er in Shelley omgaat. ‘Ik was de enige die echt in mij geloofde’, zegt ze bijvoorbeeld namens haar.

Beattie vertrekt begin jaren negentig naar Venice Beach in Californië en begint in Gold’s Gym met coach John Romano te trainen voor de jaarlijkse Ms. Olympia-wedstrijd. Shelley kan zich volgens hem enorm focussen, óók omdat ze soms gewoon haar gehoorapparaat uitzet. Dan belandt ze in haar eigen cocon. De twee krijgen een relatie – al is het de vraag of zij die in werkelijkheid wel wil.

Want achter de façade van de succesvolle bodybuilder, die landelijk bekend zal worden door het realityprogramma American Gladiators, schuilt een beschadigde vrouw, die koste wat kost haar ware gevoelens probeert te verbergen. Daarin raakt ze steeds verder verstrikt, met zelfmedicatie als vanzelfsprekend vervolg. Totdat ze volledig vastloopt en zichzelf letterlijk begint te beschadigen.

Dit zielstriemende verhaal, over een vrouw die uit de hoek komt waar de klappen vallen, wordt door Taylor omlijst met fraaie geanimeerde scènes, aan de hand van Beatties dagboeken en tekeningen. Alles overziend – haar hele leven, inclusief alle jeugdwonden – is het in feite volstrekt logisch dat juist zij de bodybuildster Shelley Beattie, een vrouw waar mannen bang van konden worden, is geworden.

Chasing A Killer: Gary Allen

Videoland

Nog vóór het lichaam van Samantha Class kan worden geïdentificeerd, heeft haar vermoedelijke moordenaar zijn auto al voor 25 pond verpatst aan een sloopbedrijf. Het voertuig waarmee hij op 26 oktober 1997 over haar levenloze lichaam is gereden – en waarin zeker bloed- en DNA-sporen zouden zijn gevonden – is dus al geplet voordat de politie van de Britse havenstad Hull überhaupt de naam van het slachtoffer kent. De zoektocht naar de man die Samantha, moeder van drie kinderen, van het leven heeft beroofd kent daarmee een toepasselijke valse start.

En ook als er tóch DNA van de vrachtwagenchauffeur Gary Arthur Allen bij Samantha’s lichaam kan worden veiliggesteld, is de zaak bepaald nog niet opgelost. Hij kan die dag toch ook gewoon klant zijn geweest bij de Britse sekswerker, die regelmatig tippelde in Hulls rosse buurt? Wanneer hij voor de rechter moet verschijnen, toont Allen in elk geval weinig compassie met de vrouw die op gruwelijke wijze aan haar einde is gekomen. Het is haar eigen schuld, zegt hij min of meer – een sentiment dat in die tijd wel vaker wordt vertolkt. Had ze maar een andere baan moeten kiezen!

Veel meer dan zulk secundair bewijs hebben de aanklagers echter niet voorhanden. Het vervolg laat zich raden. Voordat de kwade genius van de tweedelige true crime-docu Chasing A Killer: Gary Allen (91 min.) daadwerkelijk kan worden ingerekend, valt er nog een ander dodelijk slachtoffer. Tijdens kerst 2018, ruim twintig jaar later dus, raakt in Rotherham, niet ver van Hull, een vrouw vermist: Alena Grlakova, een Sloveense vrouw die de wijk heeft genomen naar Groot-Brittannië en vermoedelijk ook sekswerk verricht. Kan ‘the one that got away’ nu alsnog worden veroordeeld?

Regisseur Ben Sheldon ontleedt de tragische moordzaken en de navolgende rechtsgang met Britse politiemensen en journalisten, die zich duidelijk nog altijd zéér betrokken voelen bij de slachtoffers. Juist omdat vrouwen zoals zij vaak met de nek worden aangekeken. Vanwege werk dat ze doorgaans uit pure noodzaak of lijfsbehoud zijn gaan doen. Een verdorven man zoals Gary Allen heeft er voor zichzelf ongetwijfeld een rechtvaardiging in gevonden. Zolang niemand hem tegenhoudt kan hij zonder wroeging zijn vrouwenhaat op hen botvieren.