De één heeft zijn vrouw meegenomen, de ander haar echtgenoot. De ene man noteert alle informatie met een pen en blocnote, terwijl de andere zijn hele gezin bij zich heeft om mee te luisteren. Ze hebben stuk voor stuk heel veel vragen. Die laten zich allemaal samenvatten in één enkele vraag, de vraag der vragen: Hoelang Nog (internationale titel: How Much Longer, 85 min.). Hoeveel tijd is mij, ons, nog vergund?
Eric Geijteman, de internist-oncoloog van het Erasmus MC in Rotterdam, aan de andere kant van de camera, kan geen eensluidend antwoord geven. Hij heeft geen keiharde prognoses, maar baseert zich op gemiddelden en de uitslagen van de laatste onderzoeken. Samen met zijn patiënten probeert hij er het beste van te maken in die spreekkamer en deze aangrijpende documentaire van Niels van Koevorden.
Die kiest een heel basale aanpak: zijn camera fungeert als ogen en oren van de arts, die zelf alleen bij de begroeting en het vaarwel zeggen even in beeld komt. Door deze benadering, die ook in recente gespreksfilms zoals Mijn Woord Tegen Het Mijne en De Manager wordt toegepast, komt de aandacht te liggen waar die hoort: bij de mensen die een onheilstijding hebben gekregen. Kanker, met al wat daarbij hoort.
‘Magere Hein heeft aan mij een hele kwaaie’, zegt de één strijdbaar. ‘Nu gaan we de bloemetjes buitenzetten’, een ander, met de moed der wanhoop. ‘Als ik het dan goed begrijp’, probeert een dochter de situatie van haar vader te vatten, ‘kan het dus eigenlijk heel snel gaan?’ ‘Ik had eigenlijk wel de hoop dat het stil zou staan’, zegt de vrouw die eerder een paar keer goed nieuws kreeg. ‘Maar dat doet het duidelijk niet.’
Geijteman houdt echt oog voor de mensen tegenover zich, maar heeft ook met de feiten van doen: die onderzoeken geven misschien geen definitief uitsluitsel, maar ze liegen niet. Behoedzaam, met veel empathie en soms ook wat humor probeert hij ieders verwachtingen te managen. Seks, mag en kan dat nog? Op vakantie, is dit het juiste moment? En terug naar Hong Kong, om familie te zien – en in te lichten?
Van Koevorden beperkt zich verder tot registreren. Hij bouwt alleen zo nu en dan een realisatiemoment in – met stillevens van die spreekkamer, begeleid door serene synthmuziek – om te kunnen bevatten wat er zojuist in de gesprekken is gepasseerd. Met die volledig uitgebeende vorm maakt hij het ziekte- en acceptatieproces zichtbaar en inzichtelijk. Voor zolang als hen vergund is.
Een gedachte over “Hoelang Nog”