De vader van Louis de Leeuwe wilde uiting geven aan zijn ‘onbenoembare verdriet’. Bij zijn pensionering in 1989 kreeg Jacques de Leeuwe van zijn kinderen het boek De Verdwenen Buurt (58 min.) van ingenieur Ies van Creveld, die zich had opgeworpen als geschiedschrijver van Joods Den Haag. Na het lezen nam De Leeuwe direct contact op met de schrijver. ‘Ik ben er kapot van.’
Een missie voor de rest van zijn leven was geboren. Jacques de Leeuwe, die zelf zijn ouders verloor in de Tweede Wereldoorlog en daar nauwelijks over sprak, besloot om een maquette van ‘de Jodenbuurt’ te gaan maken. De op een na grootste Joodse gemeenschap van Nederland was door de nazi’s vrijwel volledig uitgeroeid. Van de 17.000 Joodse Hagenaars overleefden er slechts tweeduizend de oorlog.
In samenspraak met bewoners probeerde De Leeuwe de huizen van deze verdwenen buurt zo nauwkeurig mogelijk na te maken. Hij wilde volgens zijn zoon Louis niets aan het toeval overlaten en zou uiteindelijk zo’n zeven jaar werken aan deze historische reconstructie, die in 1996 een plek kreeg in het Haagse gemeentehuis. En Louis zorgt ervoor dat het bijbehorende verhaal twintig jaar later nog altijd wordt verteld.
Hij krijgt in deze degelijke documentaire van Danny Akker, waarvoor Job Cohen als verteller fungeert, gezelschap van rabbijn Mendel Katzman, de achterkleinzoon van Izak van Gelder en zijn vrouw Lea. Ook rabbijn Van Gelder ontkwam niet aan deportatie. Samen met zijn vrouw werd hij in 1943 meegenomen naar het Nederlandse kamp Westerbork. Van daaruit volgde hun laatste reis naar het vernietigingskamp Sobibor.
Hoewel zulke verhalen al telkenmale zijn verteld, blijven ze onwerkelijk. En elke ooggetuige of herinnering is er één, nu de oorlog steeds langer geleden is en nieuwe verhalen uit de eerste hand alsmaar spaarzamer worden.
De DocUpdate 
Goedenavond,
Ik weet niet of dit de juiste plek is voor een reactie maar ik probeer het.
Heb de documentaire De Verdwenen Buurt gezien. Ik keek uit naar de verhalen van de mensen die daar gewoond hebben en nog leven. Zowel mijn grootouders van moeders kant (Huisman) als die van vaders kant (Oosterveen) en hun kinderen hebben op de Gedempte Gracht gewoond. Mijn joodse opa, de vader van mijn moeder, heeft een heel groot deel van zijn familie in de diverse concentratiekampen verloren, omdat zij daar vermoord zijn. Mijn opa was gemengd gehuwd en werd niet afgevoerd; alhoewel hij wel gesteriliseerd moest worden. Als klein kind had ik zijn verhalen (over mensen die joodse mensen hielpen maar ook van verraders in de buurt), graag opgeschreven, helaas is het daar niet van gekomen. Mijn andere opa, de vader van mijn vader, was half joods en heeft heel zijn leven op de Gedempte Gracht gewoond en had daar een herenkappers zaak. Deze opa’s en ook mijn vader hebben mij al hun ervaringen van uit de oorlog verteld. Ik ben nog in het bezit van een Joodse Bijbel die een vriendje van mijn vader aan mijn vader in bewaring heeft gegeven voordat ook hij van school werd afgevoerd. Hoewel de documentaire mooi was heb ik de verhalen van andere joodse families en van hun nog levende nabestaanden gemist. Het ging voornamelijk over de familie van Gelder en die naam komt mij zeker bekend voor door de verhalen van mijn familie. Maar ik miste de andere verhalen en ook van andere winkeliers aan de Gedempte Gracht, die ik zelf nog meegemaakt heb zoals de kapperszaak van mijn opa en de winkel van Mouwes.
Hoop dat er ooit nog een andere documentaire komt waarin de verhalen van al die andere (joodse) mensen nog verteld kunnen worden.
Met hartelijke groet,
Ria Oosterveen
LikeLike
Beste Ria, Hartelijk dank voor je reactie en voor het delen van de bijzondere geschiedenis van je familie. Het is ontroerend om te lezen over je beide opa’s en hun ervaringen in de buurt, en hoe waardevol de verhalen zijn die zij met je hebben gedeeld. We begrijpen dat je de verhalen van andere Joodse families en nog levende nabestaanden hebt gemist in de documentaire. Er zijn nog zoveel verhalen uit deze buurt die het verdienen om verteld te worden. In deze film brengen we het verhaal van de buurt tot leven vanuit het persoonlijke perspectief van de nazaten Louis (zoon van de maquettebouwer) en Mendel de achterkleinzoon van de laatste volksrabbijn van de buurt. Wij als makers vinden het belangrijk dat er weer over de buurt wordt gesproken en over de manier waarop het trauma tot op de dag van vandaag doorwerkt in het leven van nazaten. Op de website van Joods Erfgoed Den Haag staat veel informatie. Corien Glaudemans, die in de film vertelt over de buurt en haar bewoners vertelt heeft hier een groot aantal artikelen gepubliceerd. Wellicht vind je daar meer verhalen die aansluiten bij de herinneringen van jouw familie.
Met hartelijke groet, Danny Akker
LikeLike
Na het zien van de documentaire wil ik graag het boek ‘De verdwenen buurt’ lezen. Geboren in den Haag en mijn kinderjaren in gewoond, weet ik nauwelijks iets van ‘De Buurt’, wat ik erg betreur. Kan iemand mij aan dit helpen? of laten weten waar ik het kan kopen/lenen?
Gemma Polders
LikeLike