‘Wat voor man was ik, die vrouwen zo behandelde?’ vraagt Russell Brand zich af in zijn memoires. ‘Als dit is wat ik je vertel, kun je je dan voorstellen wat er is weggelaten?’ Dat citaat voelt bijna als een aansporing voor de Britse journaliste Charlotte Wace. Zij heeft zich aangesloten bij haar Sunday Times-collega Rosamund Urwin, die al enige tijd onderzoek doet naar de bekende komiek, presentator, acteur en politieke activist.
Brand lijkt in eerste instantie niet iemand die iets weglaat. In zijn onemanshows, televisieprogramma’s en autobiografie maakt hij er bepaald geen geheim van dat hij van seks houdt. Zo vaak mogelijk, met zoveel mogelijk verschillende vrouwen. En ook kinky is geen enkel probleem. Toch is ook die openheid slechts schijn, heeft Urwin ontdekt. Een slimme manier van verbergen. Want achter die sterke verhalen gaan weer verhalen over seksueel geweld schuil. Waarvan een buitenstaander vermoedelijk in eerste instantie denkt: dat heeft zo’n man, waarvoor meisjes en vrouwen collectief in katzwijm lijken te vallen, toch helemaal niet nodig?
Inmiddels is Russell Brand wel degelijk tot ruim tien gevangenisstraf veroordeeld vanwege verkrachting en aanranding. In de documentaire Russell Brand: Open Secret (83 min.) reconstrueert Olivia Isaacs hoe Urwin en Wace hun onderzoek naar zijn seksuele wangedrag, vermoedelijk gevoed door een lastige jeugd, drugsgebruik en een seksverslaving, rond proberen te krijgen. Als ze hem te langen leste hun verhaal sturen om wederhoor te vragen, ontkent hij in alle toonaarden. De publicatie is, in de woorden van zijn advocaten, een gecoördineerde campagne, om een alternatief voor de mainstream media de nek om te draaien.
Russell Brand heeft dan al een opmerkelijke werdegang achter de rug: van volledig losgeslagen presentator en acteur via plotseling opduikende linkse stokebrand naar alt-right complotdenker. Als de beschuldigingen tegen hem in 2023 openbaar worden gemaakt, ook via de documentaire In Plain Sight, vindt hij zichzelf nóg maar eens een keer opnieuw uit als christelijke prediker. Een voormalige huisgenoot, collega’s, ex-vriendinnen, seksmaatjes en (geanonimiseerde) slachtoffers proberen die ontwikkeling en zijn problematische houding ten opzichte van vrouwen, die al die jaren onveranderd lijkt te zijn gebleven, in deze overzichtsfilm te duiden.
Niet alleen zijn voormalige vriendin Amanda Algueró Alejos, uit de tijd dat hij nog een onbekende theaterdocent was, relateert die aan Brands getroebleerde relatie met zijn vader, een man die hem al kort na z’n geboorte in de steek liet en die later in Thailand prostituees inhuurde voor zichzelf en zijn zoon. Met zo’n slecht voorbeeld moest het wel misgaan, zo lijkt de implicatie. Zeker omdat ‘slecht gedrag’ daarna zo’n beetje het unique selling point werd van Russell als exponent van van de ‘naughties’. Een ‘eigen’ #metoo-affaire leek daarmee onvermijdelijk – al liet die, voor een kwestie die in de entertainmentbusiness allang als een lopend vuurtje rondging, lang op zich wachten.
