Uit Coma

Human / zondag 6 december, om 22.40 uur, op NPO2

De enthousiaste boswachter, natuurliefhebber en fietser Jos (39), te zien in een vlogje dat hij zelf heeft gemaakt, is na een ernstig ongeluk in coma geraakt. Om verder te herstellen vertrekt hij vanuit het UMC Utrecht naar een revalidatiecentrum in Tilburg. Tijdens een intensief traject van veertien weken gaan ze daar alles in het werk stellen om Jos weer zoveel mogelijk bij bewustzijn te brengen. De dienstdoende arts tempert meteen de verwachtingen bij zijn echtgenote Marloes en moeder Josephine. ‘Helaas geen Goede Tijden Slechte Tijden’, zegt zij, terwijl ze met haar vingers knipt. ‘Dat je dit doet en iemand wakker wordt. Zo werkt het helaas niet.’

In Uit Coma (55 min.) kijkt Wouter Scheepstra mee hoe Marloes, Josephine en de revalidatiemedewerkers Jos op alle mogelijke manieren proberen te stimuleren. Hij zet soms, bijna ongemerkt, een stapje voorwaarts, maar moet ook regelmatig pas op de plaats maken of zelfs een stapje terug doen. Daarnaast volgt Scheepstra in deze observerende documentaire de jonge amazone Tessa (20). Zij is al wat verder in haar herstelproces en wordt bijgestaan door haar ouders Guus en Anca. Zij brengen Tessa weer in contact met haar paard Dahlia en laten haar ook beelden zien van een foutloze rit tijdens een springwedstrijd. Het werkt duidelijk als een stimulans.

De toon waarmee Jos en Tessa tegemoet worden getreden is sowieso te allen tijde positief – ook als hun toestand weinig reden geeft tot optimisme. Scheepstra toont dit vooral via Marloes, die na een sessie met haar echtgenoot in haar eentje in de auto terug naar huis rijdt, waar hun twee jonge kinderen, die nog nauwelijks besef hebben van het lot van hun vader, op haar wachten. Het wordt verder niet benoemd of zichtbaar gemaakt, maar het moet de echtgenote en moeder van Jos soms zwaar te moede zijn. Ze zetten desondanks door, uit zichtbare liefde voor de man die op bed of in zijn rolstoel iets van zichzelf moet proberen terug te vinden.

Dit maakt diepe indruk. Niet in het minst door de serene manier waarop Scheepstra dit kwetsbare en intieme proces volgt. Hij laat de ontwikkelingen, slechts begeleid door hypnotiserende soundscapes, geheel voor zichzelf spreken. Juist door het ontbreken van verdere duiding of opsmuk wordt Uit Coma een bijzonder indringende film, waarin een enkele oogbeweging, beginnende glimlach of het uitblijven daarvan vooruitgang of juist stagnatie laat zien en een wereld van emoties kan blootleggen.

Death Of A Showjumper

SkyShowtime

Nadat ie haar had geschopt, geslagen en gestompt, begon de bekende Ierse springruiter Jonathan Cresswell zijn vriendin Abigail Lyle te wurgen. ‘En ik weet nog dat ik…’, schiet de jonge vrouw helemaal vol. Tot dat moment heeft ze vrijwel onbewogen haar verhaal gedaan. Over aanhoudend huiselijk geweld, nu een kleine vijftien jaar geleden. Dat ontspoorde steeds verder en bracht haar, een amazone die in 2024 nog aan de Olympische Spelen zou meedoen, destijds aan de rand van de afgrond.

‘Mijn broer is overleden in 2005’, vertelt Abi verder. ‘Ik weet nog dat hij me begon te wurgen en ik dacht: je mag niet doodgaan. Dat kun je je ouders niet aandoen.’ Zeg wat hij wil horen, hield Abigail zichzelf voor. ‘Johnny’ bleef haar vragen waarom ze zo’n hoer is. Het juiste antwoord bleek: ‘Omdat mijn moeder een hoer is.’ Enkele maanden later kwam Abi’s moeder, die toen al enige tijd kanker had, daadwerkelijk te overlijden. ‘Ik haat het dat ik dat moest zeggen’, stamelt Abigail.

Tien jaar later raakt diezelfde Johnny betrokken bij de zelfdoding van de talentvolle 21-jarige amazone Katie Simpson uit het dorpje Tynan in het Noord-Ierse graafschap Derry. Hij heeft dan een relatie met haar oudere zus Christina en vindt Katie op 9 augustus 2020 als ze zich in hun huis heeft verhangen. Voor iedereen in hun directe omgeving lijkt Jonathan boven elke verdenking verheven. Hij is een graag geziene gast in de plaatselijke gemeenschap en een ster binnen de Ierse paardenwereld.

Bij de plaatselijke rechtbankjournaliste Tanya Fowles, die destijds verslag deed van de rechtszaak tegen Cresswell vanwege de ernstige mishandeling van Abigail en die ook Katie al van kinds af aan kent, gaan echter alle alarmbellen af. Fowles krijgt ook de politieagenten Nuala Lappin en James Brannigan aan haar zijde. Samen stuiten zij alleen op aanzienlijke weerstand binnen de paardengemeenschap, die Jonathan ook na zijn eerdere veroordeling direct weer in de armen sloot.

Rond Cresswell heeft zich bovendien een hele coterie van jonge vrouwen verzameld, die hem consequent de hand boven het hoofd houdt. In de stevige driedelige true crime-serie Death Of A Showjumper (137 min) probeert Niamh Kennedy te ontleden hoe dat in z’n werk is gegaan: hoe kan een ogenschijnlijk goedlachse allemansvriend zoveel mensen naar z’n hand zetten, zodat ze hun eigen beoordelingsvermogen aan de kant schuiven en zich inlaten met zijn zeer dubieuze acties?

Tegelijkertijd is er de strafzaak zelf: wat is er nu precies waarom gebeurd? Wie moet er meer van weten? En hoe kan er voor gerechtigheid worden gezorgd? Want als deze zaak op z’n beloop wordt gelaten, zoals wel vaker gebeurt als sluitend bewijs ontbreekt, trekken de vrouwen bijna van nature aan het kortste eind.