Bez Końca

Autlook / Madman Films

In het water van de Poolse Vistula-rivier ligt een levenloos lichaam. Daniel Dymiński gaat zelf niet kijken, maar laat zijn collega poolshoogte nemen. Intussen houdt ie z’n blik afgewend. Hij durft niet te kijken, maar het blijkt loos alarm. Het is Krysztof niet. Zijn zestienjarige zoon is al een jaar vermist. Hij werd voor het laatst gezien op de nabijgelegen brug in Warschau. Twintig minuten stond hij daar. Nadat de beveiligingscamera even van hem weggedraaid was geweest, bleek Krysztof ineens verdwenen.

Sindsdien is Daniel op zoek naar hem. Zelfdoding was niets voor zijn zoon – hij heeft ook geen afscheidsbrief achtergelaten – maar wat zou er anders gebeurd kunnen zijn? Is hij er misschien tussenuit geknepen? Krysztof Dymiński wordt regelmatig gesignaleerd, maar hoe betrouwbaar en geloofwaardig zijn de mensen die zich bij zijn familie melden of de media te woord staan? Onvermoeibaar, dag en nacht, blijft Krysztofs vader met een boot speuren op die rivier. Hij gelooft nog altijd dat hij zijn zoon zal vinden.

De desperate missie van deze getormenteerde man om bij die rivier zijn kind te vinden domineert de observerende documentaire Bez Końca (internationale titel: Closure, 106 min.) van de Poolse regisseur Michal Marczak. Daniels eigen vader gelooft er niet meer in en ook zijn vrouw Agnieszka, de moeder van Krysztof, ziet zijn desperate pogingen ogenschijnlijk gelaten aan. Nu dreigt ook haar echtgenoot te verdrinken in de Vistula-rivier, in het troebele water dat zich meester heeft gemaakt van zijn aspiraties als vader.

Marczak maakt van de tot mislukken gedoemde queeste van zijn protagonist een grauwgroene koortsdroom, waaruit de kleur grotendeels lijkt te zijn verdwenen. Hij begeleidt zijn eigen sensitieve camerawerk bovendien met een immens dreigende soundtrack. Elk ogenblik kan Daniels zoektocht succes hebben – waar in feite niemand naar verlangt. Ook als hij wordt ingeschakeld door andere ouders, die net als hij tussen hoop en vrees leven, is er altijd de dreiging dat ze daadwerkelijk iemand vinden.

Al die twijfel, angst en schuldgevoelens ballen zich samen in een werkelijk hartverscheurende scène, die nog lang nazindert en Daniel Dymiński dwingt om ook zelf de realiteit onder ogen te zien. In een zeer indringende film, die min of meer hetzelfde terrein verkent als Mariëtte Fabers film ZOEK! De Vrouw, De Hond En De Dood (2022), maar daarbij een persoonlijkere insteek kiest. Speurt Daniel werkelijk nog naar zijn zoon? Of heeft hij zich, uit puur lijfsbehoud, vastgeklampt aan een strohalm?

Gaby Aghion: The Woman Behind Maison Chloé

AVROTROS

Ook toen ontwerpers een soort rocksterren werden, bleef couturière Gaby Aghion (1921-2014) het liefst op de achtergrond. De oprichtster van het Franse modehuis Chloé, dat ze had vernoemd naar haar vriendin Chloé Huysmans, liet zich zo min mogelijk zien en gunde de aandacht bijvoorbeeld met liefde en plezier aan de jonge ontwerper Karl Lagerfeld, die begin jaren zestig het Chloé-team had versterkt. Samen zouden ze grote successen vieren.

‘Gaby is een aparte figuur in de mode’, vertelt haar kleindochter Mikhaela in de docu Gaby Aghion: The Woman Behind Maison Chloé (53 min.) van Isabelle Cottenceau. ‘Men vraagt me altijd: wat heeft ze ontworpen? Was ze stylist? Was ze artistiek directeur?’ Volgens schilder, fotograaf en huisvriend Peter Knapp was Aghion echter geen ontwerper, maar een doorgever. Ze kon de toekomst aanvoelen en daarbij de juiste mensen kiezen.

‘Vergeef me dat ik pretentieus ben’, vertelde Gaby Aghion zelf tijdens een interview in 2012, waarvan enkele fragmenten voor deze film zijn ingesproken door Keren Ann. ‘Maar ik geloof dat ik door mijn voorbeeld de vrouwen heb bevrijd.’ Daarvoor moest ze dan wel eerst van haar geboorteland Egypte naar Frankrijk verhuizen. Daar schrok ze als geëmancipeerde vrouw van de onvrijheid van Franse vrouwen en startte in 1952 haar eigen modehuis.

Aghion maakte direct naam met shows die ze bijvoorbeeld in het befaamde Parijse Café de Flore organiseerde. Terwijl de pers café au lait dronk en zich tegoed deed aan croissants, liepen de mannequins gewoon tussen de tafels door. Ze richtte zich bovendien op luxe confectiekleding. Ready-to-wear. Ofwel, met een mooie Franse vakterm: prêt-à-porter. Zoals de Embrun, een hemdjurk die z’n weg zou vinden naar de garderobe van elke bijdetijdse dame.

Cottenceau neemt in deze verzorgde film de tijd om zulke ontwerpen eens goed te laten bekijken en beschrijven door enkele begeesterde experts. Daarop ligt zeker zoveel nadruk als op het – voor een buitenstaander minstens zo interessante – leven van Aghion, die Joods was, samen met haar echtgenoot Raymond het communisme aanhing en volgens haar zoon, de bekende econoom Philippe Aghion, alleen de waarheid sprak als het haar uitkwam.

Net als in het echte leven krijgt Gaby Aghion in dit postume portret zo de gelegenheid om zich een beetje te verschuilen achter haar werk.