Helmut Boeijen beeldende kunst, egodocu, kunst & cultuur

Visages Villages


Je kunt allerlei grote woorden verbinden aan deze film en het bijbehorende kunstproject: lofzang op de gewone man, een eerste stap in diens empowerment en het vergroten van sociale cohesie in het algemeen. Je kunt ook gewoon een hopeloos romantische viering van het leven zien in Visages Villages (93 min.), een kostelijke roadmovie van de bijna negentigjarige nouvelle vague-filmster Agnès Varda en de ruim een halve eeuw jongere fotograffiti-kunstenaar JR.

Het idee is even simpel als effectief: Varda en JR reizen samen in een mobiele fotostudio door het platteland van Frankrijk. Ze ontmoeten plaatselijke bewoners, fotograferen hen en maken van die foto’s grote prints die ze op treffende plekken in de directe omgeving plakken. Gewone mensen worden zo letterlijk metershoge helden. De laatste bewoonster van een rij mijnwerkerswoningen, die op de nominatie staan om te worden gesloopt, wordt bijvoorbeeld vereeuwigd op de muur. Net als enkele mannen die er jarenlang naar het diepste der aarde afdaalden.

Het is geen kunst voor de eeuwigheid; regen, wind of gewoon overijverige ambtenaren kunnen wat vandaag nog fier of olijk op een muur prijkt morgen zomaar hebben weggewerkt. Dat is ook niet erg. Het speelse duo is dan alweer op een volgende plek. Bij boeren die de hoorns van geiten wegbranden en anderen die daartegen ageren. Bij een sympathieke postbode die heel aardig blijkt te kunnen schilderen. Of bij dokwerkers in de haven van Le Havre, waar ze nu eens de vrouwen in het zonnetje zetten – of beter: op een enorme stapel containers.

Gaandeweg verdiept ook de band tussen de twee reisgenoten zich en krijgt deze documentaire een wat introspectiever karakter – al blijft er altijd meer dan genoeg lucht om het hart. Hij stelt haar voor aan zijn grootmoeder, zij neemt hem mee naar plekken waar nog onvoltooid verleden ligt. Tijd om daarmee aan de slag te gaan! Want alleen nostalgie is aan de hoogbejaarde filmmaakster nog altijd niet besteed. Ze barst van de levenslust en wil nieuwe beelden creëren zolang haar ogen, die zienderogen slechter worden, het toelaten. En hij is oprecht geïnteresseerd in alles en iedereen.

Samen maken ze van Visages Villages, ook wel bekend onder de Engelse titel Faces Places, een aanstekelijke ode aan het bestaan, waarin het gewone algauw heel bijzonder wordt.
Helmut Boeijen discriminatie, sport, voetbal

Les Bleus: Une Autre Historie De France 1996-2016


Op Netflix is een hele toffe documentaire te zien over de recente historie van het Franse voetbalelftal (1996-2016), de aanstaande tegenstander van het Nederlands elftal. Aan de hand van de lotgevallen van Les Bleus schetst de film tevens een beeld van (de strubbelingen in) het hedendaagse, multiculturele Frankrijk.

Scherpe maatschappelijke discussies, zoals over de islam en dubbele paspoorten, hebben de eenheid van ‘black-blanc-beur’ soms danig onder druk gezet. Als na de aanslagen van 11 september 2001 de spanningen in de banlieues oplopen, heeft dat bijvoorbeeld ook direct zijn weerslag op het Franse nationale voetbalelftal.

De docu Les Bleus: Un Autre Historie De France 1996-2016 (103 min.) behandelt daarnaast de successen (WK- en EK-winst) en helden (Zidane, Thuram en Henry) van het Franse voetbal van de laatste twintig jaar. Ook de schandalen komen aan bod: Zidanes kopstoot, de beruchte handsbal van Thierry Henry en de verkrachtingszaak rond Ribéry en Benzema.

De parallellen met het huidige Oranje zijn bovendien treffend: als de resultaten tegenvallen, zijn de spelers ineens lamzakken die maar eens moeten werken voor hun geld. Front National-leider Le Pen beklaagt zich er bijvoorbeeld over dat niet elke speler meezingt met het volkslied. Om de problemen te bezweren duwt de nieuwe coach Laurent Blanc zijn spelers in 2010 dus de tekst van Le Marseillaise in de hand.

Via de lotgevallen van ’t nationale voetbalelftal schetst Les Bleus een soort alternatieve historie van het hedendaagse Frankrijk, met als tragische apotheose de aanslagen op Charlie Hebdo, in de rockclub Bataclan en bij de oefenwedstrijd Frankrijk-Duitsland.
Helmut Boeijen politiek

Emmanuel Macron: Les Coulisses D’Une Victoire


In overwinningen zit geen drama. Daar heeft deze fly on the wall-documentaire over de verkiezingscampagne van de huidige Franse president Emmanuel Macron een heel klein beetje last van. Ook By The People: The Election Of Barack Obama ‘leed’ aan hetzelfde euvel.

Liever zien we de protagonist de ene na de andere vernedering ondergaan en nederlaag op nederlaag incasseren, zoals de Nederlandse politici Wouter Bos en Emile Roemer ooit voor de camera van onverbiddelijke documentairemakers gebeurde.

Sommige films bezegelden zelfs het lot van de betrokken politici. Zo is het bijvoorbeeld moeilijk voor te stellen dat het Amerikaanse congreslid Anthony Weiner ooit nog een politieke functie zal bekleden na de schrijnende en gênante campagnefilm die over hem werd gemaakt.

Emmanuel Macron: Les Coulisses D’Une Victoire is bijna het tegendeel van Weiner. Ogenschijnlijk moeiteloos, en met relativerende humor, neemt de politieke wonderboy alle hobbels op de weg naar het Franse presidentschap. Een zegetocht die nu voor het nageslacht is vastgelegd in een documentaire (90 min.), die weliswaar groot drama ontbeert, maar desondanks een boeiend kijkje geeft onder de motorkap van de geoliede Macron-machine.