Terwijl acteurs scènes uit hun leven binnen Faderhuset naspelen, krijgen de voormalige leden van de Deense evangelische kerk die situaties weer helder voor de geest. Niet emotioneel genoeg of juist te grappig, corrigeren ze de spelers. Daarna leggen ze uit hoe het werkelijk ging en zetten hen dan weer aan het werk. Zo proberen ze samen door te dringen tot de psychologie van de omstreden sekte, die in 1990 werd opgericht en in 2016 naar het buitenland verkaste vanwege beschuldigingen van geweld en misbruik.
Camilla Louise Johnson (lid van 2000-2007) kijkt in Faderhuset (internationale titel: Father’s House, 98 min.), een hybride film van Adam Nielsen, Eva Mulvad en Andreas Koefoed, bijvoorbeeld terug naar een gesprek met de leider van de gemeenschap, Ruth Evensen. Ze krijgt van haar geen toestemming om te scheiden van haar echtgenoot. Als negen- en tienjarige zijn zij met elkaar gematcht op een christelijk kamp. Van een einde aan dit gearrangeerde huwelijk, dat inmiddels ook enkele kinderen heeft voortgebracht, kan geen sprake zijn – ook al heeft de almachtige Ruth, met onderkoelde dreiging neergezet door de actrice Trine Dyrholm, dit eerder wel min of meer toegezegd.
Ruths wil – hoe onvoorspelbaar die blijkbaar ook is – blijft wet in de sektarische gemeenschap. Camilla, een rol van de actrice Laura Kronborg Kjær, heeft het maar te slikken. Terwijl de acteurs de situatie zo goed mogelijk nabootsen, lijkt de échte Camilla die opnieuw te beleven. Ze vraagt Laura of die misschien een traan kan plengen. Naderhand proberen ze samen te vatten wat er zojuist, en toentertijd, is gebeurd. Soortgelijke gesprekken ontstaan ook na scènes met Jerry Jensen (1999-2008), een man met een lichamelijke beperking die zich altijd een buitenbeentje heeft gevoeld en bij Faderhuset z’n plek vond. Mettertijd zou God hem bovendien kunnen helen.
Jerry is erbij als de leden van Faderhuset zich toegang verschaffen tot een gekraakt pand in Kopenhagen, dat ze zogenaamd hebben aangekocht om er een kerk van te maken. Het komt tot een gewelddadige confrontatie. Terwijl opponenten op hem inbeuken, voelt Jerry volgens eigen zeggen enorme innerlijke vrede. ‘Het bracht me vreugde om daar te liggen en in elkaar getrapt te worden voor mijn geloof’, vertelt hij aan de acteurs. ‘Want nu wist ik zeker dat mijn geloof iets betekende.’ Terwijl de sekteleden zich na deze botsing wentelen in hun eigen gelijk, wordt het pand met veel geweld ontruimd. Het zal ook worden gesloopt. Want die kerk wordt uiteindelijk toch elders gebouwd.
Als Jerry in een andere scène ziet hoe acteur David Dencik, in de rol van zijn vroegere zelf, uitvaart tegen een pupil, wordt hij even héél klein. De gedachte dat hij een ander zo heeft behandeld… ‘Ik genoot echt van die macht’, geeft hij nu toe. Het zijn precies zulke ontboezemingen waarmee Faderhuset zich onderscheidt van veel andere sektedocu’s. Op zulke momenten bewijst ook het zoeken naar de waarheid via de vervlechting van fictie en non-fictie z’n waarde. In deze film worden geen harde grens tussen daders en slachtoffers getrokken. En de focus ligt ook niet zozeer op de uitwassen van individuele leiders als wel op de psychologische mechanismen achter het gedrag binnen die groep.
Wanneer het machtsspel steeds verder ontspoort en tot aanvaringen leidt, komen die daardoor extra hard binnen. Nielsen, Mulvad en Koefoed maken invoelbaar hoe de Faderhuset-constellatie, met duidelijke leiders, onwrikbare ideeën en een mythische vader aan wie alles kan worden toegeschreven, wel tot onverkwikkelijke toestanden móet leiden. En die duren vermoedelijk nog altijd voort, want Ruth Evensen en enkele van haar getrouwen, zetten hun eigen vrije en radicale kerk, tegenwoordig vanuit Tsjechië, nog altijd voort.
