The Balloonists

Dogwoof

Hij kan zich geen nieuw fiasco veroorloven. Zijn eerste poging om met een heteluchtballon een nonstop-vlucht rond de aarde te maken is uitgelopen op een pijnlijke mislukking. Slechts zes uur na vertrek moet Bertrand Piccard de strijd staken. Afgezet tegen de prestaties van zijn grootvader en vader, die van zich deden spreken in ruimtecapsules en onderzeeërs, slaat Piccard een absoluut modderfiguur. Hij mag op geen enkele manier in de schaduw van zijn beroemde familieleden staan.

Er hangt dus nogal wat vanaf als de streberige Zwitserse avonturier in maart 1999 samen met een nieuwe partner, de bedeesde Britse vlieginstructeur Brian Jones, een nieuwe poging waagt om met de Breitling Orbiter 3-ballon de aarde te bedwingen. The Balloonists (86 min.), bijgestaan door de Belgische meteoroloog Luc Trullemans, staan niet alleen voor een enorme uitdaging. Ze moeten ook afrekenen met een concurrerende ballon, met Piccards voormalige teamgenoot Andy Elson aan boord.

Samen met enkele intimi blikken Piccard, Jones en Trullemans in deze avonturendocu van de Britse regisseur John Dower (The Mystery Of D.B. Cooper, Lockerbie en The Man Who Definitely Didn’t Steal Hollywood) terug op een hachelijke onderneming die ook zomaar verkeerd had kunnen aflopen. Het feit dat deze film er is gekomen en de voornaamste participanten het ook kunnen navertellen doet vermoeden dat het toch wel goed is gekomen. Van die spanning moet de documentaire het dus niet hebben.

Met fraaie beelden van de ballonvaart en de persoonlijke verhalen van de belangrijkste passagiers daarvan kan Dower de historische vlucht – ruim 2600 mijl in nog geen twintig dagen – overtuigend reconstrueren. Een grens is verlegd, door twee totaal verschillende mannen die een onverwacht goed team vormen – nadat talloze pogingen, waaronder die van de Britse entrepreneur Richard Branson, voortijdig zijn gestrand.

Branson

HBO Max

Die afscheidsboodschap, voor als het onverhoopt mis zou gaan, kost Richard Branson meerdere takes. Het is vrijdag 25 juni 2021. Over zestien dagen gaat hij de ruimte in. En de realisatie dat dit verkeerd kan aflopen hakt er toch in bij de Britse rasentrepreneur. Dat hij misschien afscheid moet nemen van de mensen die hem dierbaar zijn – of beter: dat zij afscheid moeten nemen van hem, de man die altijd en overal voor reuring zorgt.

Het is een treffende openingsscène voor de vierdelige serie Branson (251 min.): even een kwetsbare kant van de durfal die alles wat hij aanraakt in goud lijkt te veranderen. ‘Sir’ Richard Branson had ooit zijn eigen tijdschrift, begon het platenlabel Virgin Records, opende overal muziekwinkels, kocht een Caribisch eiland, startte een vliegmaatschappij, probeerde records te verbreken met zijn boot, werd ballonvaarder, kreeg gegijzelden vrij uit Irak, manifesteerde zich als klimaatactivist, richtte zijn eigen ruimtevaartmaatschappij Virgin Galactic op en wil daarmee nu, in 2021, de eerste beroemde rijkaard in de ruimte te worden, nét voor die andere miljardairs Jeff Bezos (Blue Origin) en Elon Musk (SpaceX).

Bransons kamerbrede glimlach verhult een slimme zakenman, handige verkoper en keiharde onderhandelaar, zeggen mensen die het kunnen weten in deze productie van Chris Smith (American Movie, The Yes Men en Jim & Andy: The Great Beyond). Daarin komen behalve medewerkers, (zaken)partners, journalisten en deskundigen op terreinen als ondernemerschap, (personal) branding en ruimtevaart ook zijn moeder, zussen, vrouw, dochter en zoon aan het woord. Als jongen met dyslexie uit een Brits upper class-milieu ontwikkelde Branson een enorme geldingsdrang. En energie had hij altijd al in overvloed. Volgens één van zijn zussen zou Richard als kind nu beslist met ADHD zijn gediagnosticeerd. Die heeft hem voortgedreven, van de ene naar de andere onbereikbare droom, die met het nodige kunst- en vliegwerk vaak tóch kon worden gerealiseerd.

In dit, ondanks de nodige kanttekeningen en kritische noten, overwegend positief ingestoken portret geeft Smith zijn hoofdpersoon, aan de vooravond van diens ongetwijfeld weer doldwaze ruimte-avonturen, de gelegenheid om de balans op te maken van die ruim zeventig jaar waarin grenzen er vooral waren om verlegd te worden, soms ook ten koste van de idealen die hij zegt aan te hangen of de mensen in zijn directe omgeving. Maar wat de tegenslag of weerstand ook is, Richard Branson ploegt, meestal best wel moedig, voorwaarts. Zodat hij weer ergens, bij de één of andere nieuwe mijlpaal, een smakelijk soundbite kan voeren aan de verzamelde pers – en daarmee aan de wereld die zich blijft vergapen aan al zijn strapatsen.