De aanleiding is de gewelddadige dood van Javier Chocobar. In oktober 2009 wordt de vertegenwoordiger van de Chuschagasta-gemeenschap in de Argentijnse provincie Tucumán doodgeschoten tijdens een dispuut over het land waarop zijn volk sinds jaar en dag leeft. Van wie is Nuestra Tierra (Engelse titel: Our Land, 123 min.)?
De fatale kogel wordt afgevuurd door de lokale landeigenaar Darío Amín en twee voormalige politieagenten die hem terzijde staan. Met een eigendomsbewijs en wapen in de hand proberen zij de inheemse leider Chocobar en zijn medestanders van dat land te verdrijven. Het tragische tafereel is op video vastgelegd en dient als uitgangspunt voor een politiereconstructie, waarbij de direct betrokkenen hun lezing van de feiten geven.
Deze beelden – de rauwe registratie van Chocobars dood en het gesoebat over wat er precies heeft plaatsgevonden – vormen het startpunt van deze film, waaraan Lucrecia Martel veertien jaar werkte. Want het proces tegen Amín en zijn getrouwen heeft, ondanks eindeloze protesten, liefst negen jaar op zich laten wachten. De ambtelijke molens draaien ook in Argentinië extra langzaam als het om inheemse inwoners gaat.
Die rechtszaak fungeert als geraamte voor een film die het betwiste land als een eigen entiteit behandelt, vervat in epische totaal- en droneshots en begeleid door een bespiegelende voice-over, en die diep in Argentinië’s koloniale erfenis duikt. Volkeren zoals de Chuschagasta’s krijgen niets voor niets in de strijd om hun voortbestaan. Keer op keer trekken ze aan het kortste eind of worden ze gewoon regelrecht bedonderd.
‘Als de tegenpartij wil praten, is dat niet goed voor de gemeenschap’, zegt Demetrio Balderrama, door schade en schande wijs geworden, over hoe ze stelselmatig, ook door de kerk, worden behandeld als tweederangs burgers. ‘Communicatie is natuurlijk belangrijk, maar werkt nooit in ons voordeel. Want als wij instemmen met een gesprek, betekent dit in de praktijk altijd dat we iets verliezen.’ Land, om precies te zijn. Hún land.
Met foto’s en de bijbehorende verhalen brengt Nuestra Tierra tevens de natuurlijke bewoners van dat oogstrelende land en hun geschiedenis in kaart. Zo dringt Martel diep door in een gemeenschap die heeft geleerd wat het betekent om te verliezen. En dat geeft te denken als het vonnis in de rechtszaak rond de dood van Javier Chocobar, het vanzelfsprekende eindstation van deze schrijnende film, eindelijk in zicht komt.
De DocUpdate 