Helmut Boeijen misdaad, recht

World Wide Mafia, ‘Ndrangheta

Disney+

De operatie Rinascita-Scott is jarenlang voorbereid. Op 20 december 2019 willen hoofdaanklager Nicola Gratteri en zijn team driehonderd leden van de ‘Ndrangheta, de maffia van de Italiaanse regio Calabrië, tegelijkertijd oppakken. Enkele dagen van tevoren lijkt de supergeheime operatie echter te zijn uitgelekt. Gratteri neemt een gedurfde beslissing: Rinascita-Scott wordt een dag vervroegd, in de hoop de gevreesde ‘Ndrangheta-clan alsnog te kunnen verrassen. Het is de grootste operatie in de geschiedenis van de ‘Carabinieri’.

In de vierdelige serie World Wide Mafia, ‘Ndrangheta (187 min.) van François Chayé en Jacques Charmelot blikt de gestaalde ‘crimefighter’, een erfgenaam van de vermoorde maffiabestrijders Giovanni Falcone en Paolo Borsselino, samen met enkele naaste medewerkers terug op hun strijd met de ‘Ndrangheta. Daarbij beschikken ze over een opmerkelijke troef: Emanuele Mancuso, een telg van de beruchte Mancuso-familie uit Limbadi. Na zijn arrestatie is hij ‘pentito’ geworden. Hij werkt mee aan het onderzoek van de Italiaanse justitie naar de criminele organisatie en zijn eigen familie.

Nicola Gratteri is in Calabrië opgegroeid met de ‘Ndrangheta, die zich inmiddels naar alle uithoeken van de wereld heeft vertakt. Terwijl de Siciliaanse maffia La Cosa Nostra sinds jaar en dag veel stof doet opwaaien, slaagt haar Calabrese evenknie er meestal in om onder de radar te blijven. Intussen dringt de criminele organisatie door tot in de haarvaten van de samenleving, in Italië en ver daarbuiten. En de ‘Ndrangheta kijkt niet op een lijk meer of minder om haar belangen te beschermen. Met ‘verraders’ zoals Emanuele Mancuso kennen de clans al helemaal geen genade.

In een bunkerrechtszaal komt in 2021 één van de grootste maffiaprocessen aller tijden op gang, met sleutelrollen voor de spijtoptant Mancuso en de theatrale advocaat Salvatore Staiano. Aan de hand van deze zaak duiken Chayé en Charmelot in deze gedegen miniserie ook in de werkwijze en roerige historie van de ‘Ndrangheta, die is vergeven van dreiging en geweld en die de Italiaanse samenleving op alle mogelijke manieren ondermijnt. Zo’n wereld kan niet zonder mensen met stalen zenuwen, zoals Nicola Gratteri en zijn team, die het recht willen laten zegevieren.

Helmut Boeijen familie, geweld, misdaad

Our Godfather

Netflix

Wat zou het breekpunt zijn geweest voor Tommaso Buscetta? Toen zijn twee zoons in opdracht van maffiabaas Toto Riina werden doodgemarteld en opgelost in zuur? Toen vervolgens de man van zijn zus Felicia werd gedood bij een overval op zijn pizzeria? Of toen ook zijn oudere broer Vincenzo en diens zoon nog op brute wijze werden afgemaakt?

Feit is dat Tommaso ‘Don Masino’ Buscetta halverwege de jaren tachtig een ondenkbaar geachte stap zette. Hij besloot de omertá, de zwijgplicht van La Cosa Nostra, te doorbreken en in het openbaar te getuigen over de wandaden van de Siciliaanse maffia, waarvan hij enkele decennia onderdeel had uitgemaakt. Hij werd daarmee de allereerste spijtoptant en bracht ‘de mannen van eer’ zowel in binnen- als buitenland een gevoelige slag toe. Die cruciale beslissing en de gevolgen daarvan komen in Our Godfather (92 min.) vanzelfsprekend uitgebreid aan de orde.

Na zijn getuigenis doken Buscetta en wat er nog restte van zijn familie onder in de Verenigde Staten. Daar moesten ze, onder een valse naam en voortdurend omgeven door bodyguards, een nieuw bestaan opbouwen. Intussen betaalden de Italiaanse onderzoeksrechters aan wie hij zijn verhaal deed de tol voor zijn ‘verraad’. Giovanni Falcone en Paulo Borsselino werden met veel aplomb opgeblazen door handlangers van Toto ‘Het Beest’ Riina, die het natuurlijk ook op ‘Il Primo Pentito’ had gemunt.

In deze boeiende documentaire van Mark Franchetti en Andrew Meier verbreken Buscetta’s nazaten eindelijk het stilzwijgen. Ruim dertig jaar hielden z’n (derde) vrouw Cristina en hun zoon Roberto en dochter Lisa zich op in de schaduw. Verhuizend van het ene naar het andere Amerikaanse ‘safe house’, altijd beducht op verrassingsaanvallen vanuit Sicilië. Ze vertellen hoe het was om te leven in geleende tijd, met een man die zichzelf niet meer kon zijn. Een doorgewinterde maffioso, vermomd als brave huisvader.

Hun herinneringen aan ‘de pratende peetvader’, die in het openbaar altijd met zijn rug tegen een muur wilde zitten, worden rijkelijk geïllustreerd met familiefilmpjes en vormen echt een meerwaarde. Het verhaal van de bloederige maffiaoorlog, en Tommaso Buscetta’s sleutelrol daarbinnen, is al eerder verteld, maar niet eerder werden de gevolgen daarvan voor de directe verwanten van de klokkenluider, die zich altijd een ‘man van eer’ bleef voelen, zo pregnant in beeld gebracht.