Onze Strijd: Het Einde Van Nederland Wordt Beter

Interakt Productions / Omroep Zwart / zondag 29 november, om 22.40 uur, op NPO2

Afgaande op de doelen die Nederland Wordt Beter zich vijftien jaar geleden heeft gesteld – educatie over het koloniale verleden, een inclusief sinterklaasfeest en een Nationale Herdenking Slavernijverleden – kan de antiracistische beweging alleen als succesvol worden betiteld. Dat succes kwam wel met een prijs: demonstranten van het project Kick Out Zwarte Piet (KOZP) werden bij Sinterklaasintochten regelmatig verwelkomd met woede en geweld, dat zich soms ook uitstrekte tot hun thuissituatie.

Op 5 december 2025 geven boegbeeld Jerry Afriyie, medeoprichter Raul Balai en de andere activisten, zoals overigens vooraf al bepaald, het stokje door. In Onze Strijd: Het Einde Van Nederland Wordt Beter (50 min.) volgt Naomi White hen, terwijl ze de laatste puntjes op de i zetten. In het weerspannige Zeeuwse dorp Yerseke bijvoorbeeld, waar de officiële intocht van Sinterklaas in 2025 wordt afgeblazen en vervolgens een alternatieve intocht met volledig zwart geschminkte Pieten wordt georganiseerd. Verder bekommeren ze zich om hun nalatenschap. ‘Neem mijn stokje over’, staat er op één van hun T-shirts. Hoe dat dan moet is alleen nog de vraag.

Dit levert intern ook pittige discussies op. Over wat in principe nodig is en wat daarvan in de praktijk ook mogelijk is. En wat hebben ze nu feitelijk bereikt? Is hun werk wel klaar? Vrijwel niemand kan zich eigenlijk voorstellen dat ze er daadwerkelijk het bijltje bij neer gaan gooien. Afriyie is echter onvermurwbaar. De strijd heeft hem privé al genoeg gekost. Hij voelt zich nergens écht veilig, vertelt ie. Alleen in de Bijlmer, z’n thuis. Zijn inzet levert hem, en medeoprichter Balai, nog wel de Andreaspenning van de stad Amsterdam op. Heel ongemakkelijk, vindt de laatste. In de zaal kijken hun vrouwelijke collega-activisten toe hoe de twee mannen worden gelauwerd.

Tegelijk markeert die onderscheiding wel het succes van hun jarenlange gezamenlijke inspanning, die door White met archiefbeelden en interviews nog eens wordt opgeroepen. Behalve de soms tumultueus verlopen KOZP-demonstraties brengt ze ook in beeld wat Nederland Wordt Beter nog meer in gang heeft gezet, zoals lespakketten en schoolbezoeken. Aan die demonstraties gaat bovendien een heel voortraject vooraf, benadrukken de vrijwilligers van de beweging – en dat ze altijd opzien tegen zulke dagen, waarop hun idealen, standvastigheid en incasseringsvermogen danig op de proef worden gesteld. Het is beslist niet onopgemerkt gebleven.

Jerry Afriyie is er in elk geval écht klaar mee. ‘Afkickverschijnselen’, reageert hij afgemeten als een NOS-journalist hem beelden van de Zwarte Pieten in Yerseke voorschotelt. En zijn medestrijders houdt hij voor: ‘Ook al gaat half Nederland zich als Zwarte Piet schminken, dat is niet onze zaak.’