Helmut Boeijen autosport, sport

Schumacher ‘94 – Die Geburt Einer Legende

Netflix

De zware crash van de Braziliaanse coureur Rubens Barrichello tijdens de kwalificaties op vrijdag 29 april 1994 blijkt de voorbode voor een noodlottig Formule 1-weekend op het circuit van Imola. Een dag later moet zijn Oostenrijkse collega Roland Ratzenberger, na wederom een zwaar ongeluk tijdens de trainingen, live op televisie gereanimeerd worden. Tevergeefs. Het eerste dodelijke ongeval in de Formule 1 in acht jaar is een feit. ‘Iedereen was met stomheid geslagen’, herinnert Corinna Schumacher zich de inktzwarte Grand Prix van San Marino van 1994. ‘Het drong voor het eerst tot ons door dat zoiets kon gebeuren.’

Haar echtgenoot Michael en diens grote held en concurrent, meervoudig wereldkampioen Ayrton Senna, staan op zondag 1 mei desondanks aan de start bij een race, die ruim dertig jaar na dato nog altijd nazindert. Direct na de start is er opnieuw een crash, het zoveelste waarschuwingssignaal dat wordt genegeerd. Niet veel later vliegt de grote kampioen uit de bocht. Terwijl een traumahelikopter Senna naar het ziekenhuis brengt, wordt de race toch weer herstart. Zoals de Tour de France op niemand wacht, wordt ook de Formule 1 nooit voortijdig afgevlagd. Alleen de champagne voor de winnaar, Michael Schumacher natuurlijk, blijft ditmaal achterwege.

Regisseur Christin Freitag gebruikt die verdoemde race als scharnierpunt voor de kordate sportdocu Schumacher ‘94 – Die Geburt Einer Legende (internationale titel: Schumacher ‘94 – The Birth Of A Legend, 107 min.). Tot dat moment geldt de Duitse coureur, die in 2013 bij een skiongeluk hersenletsel heeft opgelopen en sindsdien niet meer in de openbaarheid verschijnt, als grote uitdager. Na Senna’s overlijden is hij de man om te kloppen – op alle mogelijke manieren. Zijn team Benetton wordt stelselmatig verdacht gemaakt. En ‘Schummel-Schumi’ heeft het gevoel dat ook de internationale autosportfederatie FIA hem doelbewust zoekt.

Freitag concentreert zich volledig op dit tumultueuze Formule 1-seizoen – Schumachers carrière is immers al eens in een andere Netflix-sportdocu, simpelweg Schumacher (2021) genaamd, in kaart gebracht – en brengt met hulp van zijn vrouw Corinna Schumacher, de flamboyante manager Willi Weber, FIA-baas Bernie Ecclestone en Benetton-teamchef Flavio Briatore en andere leden van Michaels team ’s mans transformatie van racetalent naar kampioen in beeld. Dit mondt uit in een enerverende tweekamp om de wereldtitel, nog eens versterkt met digitaal gecreëerde close-ups en geüpdatet racecommentaar, met een nieuwe opponent, de Brit Damon Hill.

Uit de logica van deze film kan de kijker overigens al afleiden wie er dan, nadat hij alle tegenslag en -werking heeft overwonnen, uiteindelijk zegeviert.

Helmut Boeijen autosport, sport

Schumacher

Netflix

Nee, ramptoeristen die willen weten – en zien! – hoe het nu met Michael gaat, hebben bij Schumacher (112 min.) niets te zoeken. Deze documentaire van Hanns-Bruno Kammertöns, Vanessa Nöcker en Michael Wech richt zich volledig op ’s mans imposante carrière binnen de Formule 1, waarin hij uiteindelijk zeven wereldtitels en talloze records verzamelde. Schumachers huidige leven – in nevelen gehuld, sinds hij eind 2013 bij een skiongeluk ernstig hersenletsel opliep – blijft volledig buiten beeld.

De film start begin jaren negentig als de voormalige karter Michael Schumacher zich als jonge jongen, ogenschijnlijk vanuit het niets, meldt tussen de grote mannen van het métier, zoals Alain Prost, Nigel Mansell en regerend kampioen Ayrton Senna. Vanaf het begin vormt de Duitse nieuwkomer een bedreiging voor de hegemonie van de Braziliaanse superster. De rivaliteit tussen de twee geboren winnaars zal naar ongekende hoogte oplopen.

Totdat Senna met een dodelijk ongeluk – vanzelfsprekend ook een belangrijk plotpoint in deze documentaire – letterlijk de weg vrijmaakt voor de man die ooit nog posters van hem op zijn jongenskamer had hangen. Het is een wrang voorbeeld van het aloude adagio: De koning is dood, lang leve de koning. Dit blijkt overigens wel een bijzondere vorst. Als tweevoudig wereldkampioen maakt hij enkele jaren later bijvoorbeeld de overstap naar een team dat al sinds 1979 geen winnaar meer heeft afgeleverd, het Italiaanse Ferrari.

Schumacher had last van ‘paranoïde perfectiedrang’ volgens zijn collega Mark Webber, één van de vele Formule 1-insiders in dit psychologische portret van de toonaangevende racer van zijn tijd. Hij reed vooral tegen zichzelf. ‘Heb ik vandaag genoeg gedaan? Wil ik meer doen? Hoe schakel ik tegenstanders uit? Wat moet ik doen om de belangrijkste coureur te blijven?’ Schumacher wilde altijd controle hebben en kon het volgens F1-baas Bernie Ecclestone dan ook nauwelijks accepteren als hij iets fout had gedaan.

Het beeld van een man die soms nét – of gewoon: veel – te ver ging voor een overwinning wordt in deze enerverende sportfilm op op talloze manieren geïllustreerd door teamgenoten en concurrenten zoals Mika Häkkinen, Damon Hill, Eddie Irvine en David Coulthard. Zijn vader Rolf, broer Ralf, vrouw Corinna en kinderen Gina en Mick belichten dan weer vooral de zachte kant van ‘Schumi’: een familiemens met oog voor alles en iedereen om hem heen, een ongegeneerd feestbeest en een man die zich desondanks niet gemakkelijk echt openstelde voor anderen.

Het is onvermijdelijk dat sommige sprekers in de verleden tijd spreken over Michael Schumacher. Simpelweg omdat ze hem al een aanzienlijke periode niet meer hebben gezien. Of omdat de Michael Schumacher waarover zij spreken niet meer bestaat. ‘Het is nooit bij me opgekomen dat Michael iets kon overkomen’, vertelt Corinna. Nadat hij zijn raceautosleutels definitief had ingeleverd, leek er ook geen reden meer te zijn voor zorgen over de mogelijke gevaren van zijn levensstijl. En toen was er dat ongeluk op die skipiste in het Franse Méribel.

De man die nog niet zo lang geleden de Formule 1 beheerste leeft nu een klein leven, te midden van de mensen die hem lief hebben. ‘Michael heeft ons altijd beschermd’, zegt zijn echtgenote daarover ferm. ‘En nu beschermen wij hem.’

In 2026 heeft Netflix de documentaire Schumacher ‘94 – Die Geburt Einer Legende uitgebracht. Een film over het tumultueuze jaar 1994, waarin hij voor het eerst kampioen werd.