When A Witness Recants

HBO Max

De aankoop van een blauwe satijnen Georgetown-jack komt de zestienjarige zwarte Amerikaan Alfred Chestnut in 1983 duur te staan. Als de tiener DeWitt Duckett op vrijdag 18 november wordt vermoord op Chestnuts oude school Harlem Park Junior High in Baltimore, net als Alfred daar op bezoek is met twee vrienden, komt hij in beeld als verdachte. Duckett had namelijk precies zo’n jack. En die is gestolen.

Één en één is twee voor de plaatselijke politie. Of beter: drie. Want behalve Chestnutt worden ook zijn vrienden Ransom Watkins en Andrew Stewart gearresteerd. De drie zestienjarigen verdwijnen voor jaaaren de gevangenis in voor de moord op de veertienjarige DeWitt Duckett. Terwijl Alfred Chestnuts moeder Sarah thuis toch echt een aankoopbonnetje heeft liggen voor dat vermaledijde jack.

When A Witness Recants (112 min.), een schrijnende documentaire van Dawn Porter, is niet alleen het relaas van de drie onschuldig veroordeelde minderjarige jongens, maar ook van twee jeugdige ooggetuigen, Ron Bishop (14) en Edward Capers (16). Tegen beter weten in hebben zij, onder druk van de betrokken rechercheurs en openbaar aanklagers, een belastende verklaring afgelegd tegen de Harlem Park Three.

Ook hun levens zullen volledig worden ontregeld door deze gerechtelijke dwaling. Zij hebben te maken gekregen met een onderzoeksteam dat lijdt aan een ernstige vorm van tunnelvisie. Verwijzingen naar een mogelijke andere dader worden volledig genegeerd, ontlastend bewijsmateriaal niet gedeeld met de verdediging. Gewone tieners zoals Ron en Edward zijn medeplichtig gemaakt aan dit schandelijke gedrag.

Als de zaak in 2022, bijna veertig jaar later, nog eens onder de loep wordt genomen en al die misstanden aan het licht komen, kan de verantwoordelijke rechercheur Donald Kincaid desondanks ‘niets’ bedenken wat hij nu anders zou doen. Hij lijkt er niet aan te willen wat zijn kokerzicht heeft aangericht bij zowel de veroordeelde tieners als hun leeftijdsgenoten die hij heeft gedwongen om tegen hen te getuigen.

‘Ik heb niets bereikt’, probeert Andrew Stewart, die in 2019 na 36 jaar detentie is vrijgekomen, te vatten wat de zaak met hem heeft gedaan. ‘Ik ben nooit vader geworden. Ik heb mijn vader nooit kunnen zeggen dat ik van hem hou. Ik heb mijn grootouders nooit meer gezien. Ze stierven allemaal voordat ik thuiskwam. Ik heb niets van dat alles kunnen doen. Niets. En dat vreet me op, tot de dag van vandaag.’

Als de hoofdrolspelers van deze tragedie aan het einde van deze woede opwekkende film, die is aangekleed met zwart-wit animaties, samen de rekening opmaken, is nog lang niet al het leed geleden en alle woede gekoeld. Indachtig de Nederlandse (liedjes)schrijver Hans Dorrestijn: de tijd heelt misschien alle wonden, maar slaat er nog veel meer. Ieder voor zich hebben ze daarmee te dealen.